نشان دهندهء تلاش او براى ثبت دقيق وقايع است و تأليف تمام آنچه كه به دستش رسيده ، اما او رأى غالب را نيز از نظر دور نمىدارد . ( 29 ) او در نقلهاى تاريخى ، شمار زيادى از اسامى افراد و مكانها را ارائه مىدهد و به اين وسيله مىكوشد تا دقت در ابعاد تاريخى ماجرا را بيشتر كند . در نوشتهء واقدى ، تفاوت نظريات و ديدگاههاى افراد دخيل در حادثه ، ( 30 ) مسؤوليتهاى مختلف افراد ، مسير حركت سپاهيان ، محل اردوها ، اطلاعات ريز و دقيق درباره سپاه و سازماندهى و نفرات آن ، روايات مختلف دربارهء آنها ، تاريخ و زمان دقيق اعزام نيروها و حتى تعداد دقيق شهدا و اسرا و نام طوايف و قبايل آنها ( 31 ) و بسيارى امور ديگر را مىتوان به وضوح ملاحظه كرد . دقت نظر او تا بدان حد است كه به اسامى مكانهايى كه در مسير حركت سپاه قرار داشته توجه كرده است ؛ به همين جهت است كه خط سير سپاه مسلمانان و يا جبههء مخالف را در نوشته‌هاى او مىتوان پىگيرى كرد . علاوه بر مطالب فوق ، مغازى واقدى آيات مربوط به وقايع متفاوت را نيز دربردارد و ضمن آن به شأن نزول آيات ، به همراه اندكى تفسير و بيان مصداق آنها ، پرداخته است ، كه به طور يقين مىتواند در علم تفسير ، منشأ فايدهء زيادى باشد . ( 32 ) تمامى امور فوق بر گستردگى اطلاعات جمع‌آورى شدهء وى دلالت دارد . واقدى در نقل آيات ، سلسله اسناد خود را به معمر بن راشد ، زهرى و عبد اللّه بن ثعلبة بن صغير مىرساند . « 1 » او در كنار ذكر آيات و شأن نزول بسيارى از آنها ، گاه تك روايتهايى دارد كه به روشن شدن بسيارى از مطالب كمك مىكند ؛ از جمله منع پيامبر ( ص ) از شركت خبيب بن يساف در بدر و حضور در آن ، زيرا خبيب ايشان را خواهرزاده و در جوار خود معرفى مىكند و پيامبر با عبارت : « هر كس كه بر دين ما نيست ، نمىتواند همراه ما در جنگ شركت كند » مانع او مىشود . « 2 » روايات واقدى سرشار از اطلاعاتى است كه تعمق در آنها حقايق بسيارى را در مورد رسول خدا ( ص ) و جامعهء مسلمانان براى ما روشن مىكند . در نوشته‌هاى او ، ارقام نقش خاصى دارند و از آنها براى رساندن ميزان دقت روايت و صحت آن كمك گرفته مىشود . او در مورد نقش گروههاى مختلف - اعم از

--> ( 1 ) . كتاب المغازى ، ج 1 ، ص 70 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 47 .